اندیشه های روشنگرانه جواد الائمه(ع)؛ تعالی بخش آموزه های الهی

ذیقعده سالروز شهادت امام محمد تقی(ع) نهمین پیشوای شیعیان جهان است. امام همامی که به عنوان پاسدار حریم وحی از تفسیرهای نادرست و غیر عقلانی آیه های قرآن جلوگیری کرد و با انتقال مفاهیم زندگی بخش اسلام به مسلمانان، آنها را به طرف درک و فهم صحیح آموزه های دینی و الهی رهنمون ساخت.

امام جواد(ع) نهمین پیشوای شیعیان در دوره ای عهده دار مسوولیت سنگین امامت شد که جامعه مسلمانان در عرصه های سیاسی و اجتماعی گرفتار چالش های عمیق عقیدتی و درگیری های مختلف بود. از آغاز رسالت حضرت محمد(ص) خطر انحراف فکری، بزرگترین تهدید کننده جهان اسلام به شمار می رفت و به همین جهت رسول اکرم(ص) هنگام رحلت، کتاب و عترت را به عنوان میزان و ملاک ایمان صحیح در میان امت خویش به امانت گذاشتند.

جواد الائمه(ع) با وجود محدودیت هایی که از طرف دستگاه خلافت مامون و معتصم عباسی اعمال می شد با تعیین نمایندگانی در سراسر جهان اسلام، ارتباط خود را با شیعیان حفظ کرد و کارگزارانی به منطقه های مختلف فرستاد و با ارشاد و روشنگری های گسترده از تجزیه و تفرقه مسلمانان جلوگیری کرد و با هدایت پیروان خویش در برابر فرقه های انحرافی، آنها را به طرف مسیر حق و حقیقت رهنمون ساخت.

نهمین امام شیعیان(ع) در حدیثی در ارتباط با جایگاه رسالت و امامت در ارشاد مسلمانان می فرماید: «خداوند پیش از هر چیز نور پیامبر(ص)، علی و فاطمه(ع) را خلق کرد. سپس اشیاء و موجودهای دیگر را آفرید و اطاعت اهل بیت(ع) را بر آنان واجب کرد و امور آنها را در اختیار اهل بیت(ع) قرار داد، بنابراین فقط آنان حق دارند چیزی را حلال و چیزی را حرام کنند و حلال و حرام ایشان نیز به اذن و اراده خداوند است.»

سرانجام امام جواد(ع) در 220 هجری در 25 سالگی به دستور معتصم عباسی مسموم شد و به شهادت رسید. پیکر مطهر نهمین پیشوای شیعیان در کاظمین عراق به خاک سپرده شد.

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت سالروز شهادت امام محمدتقی(ع) با «حجت الاسلام علیرضا ایمانی» عضو هیات علمی دانشگاه ادیان و معاون فرهنگی مجمع جهانی اهل بیت(ع) به گفت وگو پرداخته است.

حجت الاسلام ایمانی با اشاره به این که وجود مقدس جواد الائمه(ع) به صفت های پسندیده بسیاری مزین بود، گفت: در میان این صفت ها چند ویژگی جلوه بیشتری داشت و بیشتر بروز و ظهور پیدا کرد که وی به این صفت ها مشهور شده است که از آن جمله می توان به تقی به معنای فرد پرهیزگار، پاکدامن و باتقوا و جواد الائمه به مفهوم فردی که در بخشش میان تمام ائمه(ع) زبانزد بود، اشاره کرد. «سید جعفر مرتضی عاملی» عالم دینی و متخصص تاریخ اسلام و تشیع در کتاب «تاریخ حیات ائمه» به نمونه هایی از زندگی نهمین امام شیعیان(ع) می پردازد و می گوید امام(ع) در مدت عمر 25 ساله خود با رفتار و منش خویش، جلوه های بی شماری از جود، بخشش و کرم را به یادگار نهاد.

عضو هیات علمی دانشگاه ادیان در ارتباط با چگونگی به امامت رسیدن امام جواد(ع) اظهار داشت: با شهادت امام رضا(ع) در سال 203 هجری به وسیله مامون عباسی بسیاری از افراد به دلیل آنکه امام(ع) در آن زمان، هشت سال بیشتر نداشت، دچار شک و تردید شدند و برخی پیشنهاد کردند که یک تن از علما امر امامت را برعهده بگیرد تا این جواد الائمه(ع) بزرگ شود اما پیروان و شاگردانی که در میان اصحاب و ائمه(ع) پرورش یافته بودند، نسبت به این پیشنهاد اعتراض کردند و اظهار داشتند که «سن برای مقام امامت مطرح نیست». این مساله به کودکی حضرت عیسی(ع) تشبیه شده است بنابر نص صریح قرآن زمانی که حضرت عیسی(ع) دیده به جهان گشود، در برابر سخنان و توهین های مردم به اذن و خواست الهی سخن گفت و فرمود: «من بنده خدا هستم و در جایگاه نبوت قرار دارم.» خدایی که نوزادی را در جایگاه نبوت قرار می دهد، می تواند فرزند هشت ساله امام هشتم را نیز در مقام امامت بگذارد و اینگونه این تردید برطرف شد.

معاون فرهنگی مجمع جهانی اهل بیت(ع) با اشاره به این موضوع که ولایت امام جواد(ع) امامت امام حسن عسگری(ع) و فرزند وی امام زمان(عج) را هموار ساخت، یادآور شد: حضرت مهدی(عج) نیز در پنج سالگی و همزمان با شهادت پدر خویش به امامت رسیدند. بنابراین در روایت ها آمده است که امام جواد(ع) در واقع شبهه ای را برطرف ساخت که کار را برای امامان بعدی به ویژه حضرت مهدی(عج) آسان کرد. امام رضا(ع) بارها با تاکید بر امامت امام جواد(ع) فرمود:«مولود من مولودی مبارک است و نسل امامت با او تداوم می یابد» و همچنین پیامبر(ص) نیز در حدیث های بسیاری جواد الائمه(ع) را به عنوان نهمین پیشوای مسلمانان معرفی کردند.

وی در ادامه درباره تاثیر روشنگری های امام جواد(ع) در هدایت جامعه مسلمانان، تصریح کرد: امام محمد تقی(ع) برپایه اندیشه ها و اعتقادها به پرسش های بزرگان دین پاسخ می داد و همیشه از مناظره های مختلف سربلند بیرون می آمد. امام در رویارویی با منحرفان، شیوه های مختلفی را برمی گزید. یکی از گروه های منحرف «غالیان» بودند اینها افرادی هستند که مقام امامان را تا مرتبه خداوندی و پیامبر(ص) ارتقا می دادند که امام به شدت با آنها به مبارزه پرداخت، شمار دیگری از این افراد «ناصبان» بودند که دشمنی با ائمه(ع) را جزو دین می شمارند و امام جواد(ع) با اینها نیز به مبارزه پرداخت و آنها را با برخوردی ارشادی به راه صحیح هدایت کرد.

حجت الاسلام ایمانی با بیان این که هیچ کدام از امامان به مرگ طبیعی از دنیا نرفته اند، گفت: تمام امامان به شمشیر جفا یا با زهر کین و به وسیله دشمنان به شهادت رسیده اند. مامون زمانی که در جنایتی هولناک امام رضا(ع) را به شهادت رساند برای منحرف ساختن افکار عمومی و این که به دوستدار اهل بیت(ع) بودن تظاهر کند، مجلس ختمی ترتیب داد تا نشان دهد که هیچ دشمنی با ائمه(ع) ندارد. پس از مرگ مامون و به قدرت رسیدن معتصم، این خلیفه عباسی نقشه شهادت این امام همام را به وسیله ام الفضل همسر امام(ع) طراحی کرد. شهادت امام جواد(ع) در اوج مظلومیت بیانگر این حقیقت است که دشمن به این دلیل آن که ائمه(ع) منشا هدایت بودند از این موضوع ترس داشت.

عضو هیات علمی دانشگاه ادیان، بزرگترین خدمت نهمین امام شیعیان(ع) را زمینه سازی برای دوران غیبت ارزیابی کرد و اظهار داشت: شیعیان می بایست برای هنگامی که حضرت مهدی(عج) از نظرها غایب می شدند آمادگی می یافتند. اقدامی که ابنا الرضا(فرزندان امام رضا(ع)) انجام دادند، توسعه نهاد وکالت بود. آنها وکلایی را تعیین می کردند تا در سرزمین های مختلف اسلامی پاسخگوی مسایل مردم باشند و بیاموزند که در هنگامه غیبت باید چه اقدام هایی صورت دهند.

وی در پایان با اشاره به این که فردی می توانند وجود مقدس امامان را درک کند که تمام 12 امام را در قالب یک امام بداند، تصریح کرد: تمام ائمه اطهار(ع) یک راه و حقیقت را دنبال می کردند اما در دوران مختلف و در رویارویی با حکام متفاوت، سیاست ها و شیوه های گوناگونی را در پیش می گرفتند. آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب در کتابی با عنوان «انسان 250 ساله» مجموع اعتقادها و باورهای خود را در این باره منعکس می کنند. این اثر تاکنون به چند زبان رایج دنیا ترجمه شده است.

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید